Albin Kurti, rrogat dhe kulmi i manipulimit

Në çdo demokraci të vërtetë, pushteti është detyrë, jo pronë. Kush e trajton si pronë, e shkel moralin publik dhe i minon vetë themelet e shtetit. Sot, Albin Kurti – një kryeministër pa mandat të plotë dhe pa shumicë parlamentare – ka marrë një vendim të paligjshëm dhe të pamoralshëm: rritjen e pagave në sektorin publik, në një kohë kur ai nuk ka më as juridiksion, as legjitimitet për të marrë vendime të tilla.

---

Shkruan Leonard Komani

Sipas parimeve themelore të së drejtës kushtetuese dhe administratës publike, një qeveri që ka humbur shumicën parlamentare apo që është në fazë kujdestarie nuk mund të ndërmarrë vendime me pasoja të përhershme financiare.

Ajo mund të merret vetëm me: • çështje të përditshme administrative, • ruajtjen e funksionimit të shtetit, • dhe përgatitjen e tranzicionit institucional.

Vendime si rritja e pagave janë akte me ndikim buxhetor afatgjatë, që ndryshojnë strukturën financiare të shtetit dhe detyrojnë qeveritë e ardhshme t’i zbatojnë. Një qeveri pa mandat politik nuk mund të krijojë obligime të reja buxhetore, sepse kjo bie ndesh me parimin e ndarjes së pushteteve dhe me kontrollin demokratik të Kuvendit.

Në këtë aspekt, vendimi i Kurtit për rritjen e pagave është tejkalim i kompetencave dhe shkelje e parimit të ligjshmërisë në administratë publike. Në planin etik, ky vendim është edhe më i rëndë se në atë juridik. Sepse nuk ka të bëjë me ekonomi – ka të bëjë me ndërgjegje politike dhe moralin e përgjegjësisë. Një kryeministër që e di se nuk ka më mandat të plotë, por megjithatë shfrytëzon pushtetin për të marrë vendime populliste, e shndërron besimin e qytetarëve në mjet manipulimi.

Ky është një akt i qartë populizmi elektoral, që synon të blejë simpatinë publike përmes bujarisë artificiale me paratë e shtetit. Në moralin politik, kjo quhet përdorim i pasurisë publike për qëllime personale e partiake, pra abuzim me besimin e qytetarëve. Asnjë lider me ndershmëri politike nuk do ta lejonte veten të marrë vendime të mëdha financiare në momentin kur di se është në fund të mandatit ose në humbje të legjitimitetit.

Prej muajit shtator, Kosova është futur në një krizë të qëllimshme. Formimi i qeverisë së re është penguar, ndërsa institucionet janë lënë në gjendje pezullimi. Në vend që të dorëzojë pushtetin me dinjitet dhe të lejojë kalimin demokratik të kompetencave, Albin Kurti e ka bllokuar procesin përmes justifikimeve procedurale. Kjo tregon se për të, pushteti është qëllim, jo mjet shërbimi.

Dhe pikërisht ky është thelbi i problemit: një lider që dikur fliste për drejtësi, sot e mban peng demokracinë; një kryeministër që dikur kërkonte transparencë, sot vendos në mënyrë arbitrare e pa konsultim institucional. Ky stil qeverisjeje – i bazuar në arrogancë, centralizim dhe mungesë të llogaridhënies – është formë e re e autoritarizmit politik, e mbështjellë me retorikë populiste.

Kurti sot nuk është më simbol i shpresës, por shembull i degradimit të moralit politik në Kosovë. Ai nuk ka të drejtë ligjore të marrë vendime strategjike, por mbi të gjitha nuk ka më të drejtë morale. Sepse morali në politikë matet me momentin kur lideri e di se duhet të ndalet — dhe prapë nuk ndalet. Kur dikush e përdor pushtetin për të ruajtur imazhin personal, ai ka tradhtuar jo vetëm ligjin, por edhe ndërgjegjen publike.

Rritja e pagave në këto rrethana është një mashtrim kolektiv, i mbështetur mbi ndjenjat e lodhura të një populli që kërkon stabilitet. Është një dhuratë e helmuar që nesër do ta paguajnë qytetarët vetë — me inflacion, me buxhet të shtrënguar, me mungesë besimi ndaj institucioneve.

Në një sistem të shëndetshëm, një kryeministër pa mandat nuk do të guxonte të marrë një vendim të tillë. Por kur arroganca mbizotëron mbi ligjin dhe morali zëvendësohet me propagandë, atëherë shteti humbet shpirtin e tij.

Albin Kurti nuk ka më as të drejtë ligjore, as të drejtë morale të flasë në emër të drejtësisë, sepse ai vetë e ka shkelur atë.

Historia do ta kujtojë jo si reformator, por si njeriun që e përdori pushtetin për ta ngritur veten mbi ligjin. Dhe kur një udhëheqës e vë veten mbi ligjin, atëherë çdo demokraci fillon të shembet nga brenda.