Loading…

Dita ndërkombëtare e shkrim-leximit

  • 08/09/2020 | 16:15

Dita ndërkombëtare e shkrim-leximit

A keni udhëtuar ndonjëherë në një vend me një gjuhë që nuk e flisni? Nëse po, mbase keni pasur probleme të kuptoni gjërat më themelore: shenjat, udhëzimet, dokumentet, paketimet. Ndoshta u ndjeve mjaft i pafuqishëm. Ky është vetëm një shembull i thjeshtë që na jep një ide të vogël se sa e vështirë duhet të jetë jeta për një person që nuk është në gjendje të lexojë. Analfabetizmi është një problem i madh në të gjithë botën. Për të njohur përpjekjet e mëdha të njerëzve që punojnë në këtë fushë, Kombet e Bashkuara festojnë Ditën Ndërkombëtare të Shkrim-Leximit çdo 8 Shtator.

Cila është dita ndërkombëtare e shkrim-leximit e KB?

Që nga viti 1967, kjo festë vjetore ka sjellë vëmendjen e njerëzve në botë tek ata që nuk dinë të lexojnë ose të shkruajnë. Ajo nxjerr në pah mënyrat për të luftuar këtë problem dhe përparimin e madh që është bërë. Çdo 8 shtator, UNESCO mban një ceremoni çmimesh në Paris në të cilën jepen çmime për individë dhe organizata që punojnë shumë për të rritur shkrim-leximin në të gjithë botën.

Sa i madh është problemi?

Vlerësohet se rreth 14 përqind e popullsisë globale është analfabete. Brenda kësaj statistike, ka disa lajme të mira dhe disa lajme të këqija. Për një notë pozitive, nivelet e analfabetizmit kanë rënë shumë në dekadat e fundit (vetëm në vitin 1980, analfabetizmi në botë ishte në 43 përqind!). Sidoqoftë, ka ende ndryshime të mëdha midis rajoneve. Në Afrikën nën-Sahariane dhe Azinë Jugore, analfabetizmi mbetet rreth 30 përqind.

Sipas të dhënave të UNESCO rreth 775 milionë persona të rritur në planet nuk kanë as minimumin e nivelit të shkollimit, 1 në 5 persona të rritur janë analfabet nga të cilët 2/3 janë femra. Rreth 75 milionë fëmijë nuk vijojnë shkollimin, nuk ndjekin rregullisht shkollimin ose e kanë braktisur tërësisht atë.

Në Kosovë sipas regjistrimit të popullsisë 2011, janë evidentuar gjithësie 55001 persona që nuk dinë shkrim-lexim që përbënë 3.2% të numrit të përgjithshëm të popullsisë dhe 3.9% të grupmoshave mbi 10 vjet.

Arsimi në Kosovë nuk është i nivelit cilësor ku arsimi fillor ka pjesëmarrjen më të lartë sa i përket përgatitjes shkollore të popullsisë dhe përbën 38.2%, ai i mesëm 24.3% dhe ai i lart 9.3% (vetëm 0.8% me magjistratur- master dhe doktorata).

Cilat janë pasojat e analfabetizmit?

Ekziston një lidhje e fortë midis analfabetizmit dhe varfërisë. Njerëzit të cilët mund të lexojnë dhe të shkruajnë kanë një avantazh të madh mbi ata që nuk munden kur bëhet fjalë për studim dhe trajnim. Kjo do të thotë që njerëzit e shkolluar zakonisht fitojnë më shumë para dhe madje gëzojnë shëndet më të mirë. KB-ja gjithashtu raporton më shumë qëndrime negative ndaj grave në shoqëri me nivele më të ulëta të shkrim-leximit.

Cila është situata për gratë dhe vajzat?

Një studim nga OKB tregoi se gati 83 përqind e grave dhe vajzave janë në gjendje të lexojnë dhe të shkruajnë. Sidoqoftë, dy të tretat e të gjithë analfabetëve në botë janë femra. Ky problem është për shkak të faktorëve të tillë si mundësi të pamjaftueshme arsimore për vajzat ose traditës në disa vende për vajzat që të martohen në moshë të re. Shumë organizata punojnë në përpjekje për të fuqizuar gratë dhe vajzat, duke u mësuar atyre shkathtësi shkrim-leximi.

Cila është situata për burrat dhe djemtë?

I njëjti studim i OKB-së tregoi se, ndërkombëtarisht, 90 përqind e burrave dhe djemve janë në gjendje të lexojnë dhe të shkruajnë. Sidoqoftë, në shumë vende perëndimore, vajzat zakonisht tregojnë shkrim-lexim më të mirë se djemtë. Ekspertët sugjerojnë që kjo është për shkak të teknikave arsimore të cilat jo gjithmonë u përshtaten djemve, si dhe mendimit midis disa djemve që leximi dhe shkrimi janë gjëra që bëjnë ‘vajzat’.

Si po i ndryshon gjërat teknologjia?

Në epokën dixhitale, të mësuarit për të lexuar dhe shkruar është bërë më e arritshme, me internetin dhe popullaritetin e pajisjeve si kompjuterat dhe smartphone-t. UNESCO sugjeron që shkrim-leximi është bërë më i rëndësishëm se kurrë ndërsa bota ndryshon drejt ‘shoqërive të bazuara në njohuri’ të cilat varen më shumë nga komunikimi sesa nga krijimi i produkteve fizike.

Cila është e ardhmja e shkrim-leximit?

Disa ekspertë argumentojnë se duhet të ndryshojmë idenë tonë për shkrim-leximin. Këto ditë, të dish të lexosh është një aftësi e kufizuar nëse i njëjti person nuk di të përdorë një kompjuter ose smartphone. Disa sugjerojnë që ne duhet të zgjerojmë idenë e shkrim-leximit për të përfshirë aftësi të tilla si të dish të përdorësh një shfletues uebi, të krijosh një dokument në një kompjuter apo edhe të dërgosh një mesazh me tekst me telefon.

Më të fundit
Të tjera
Materialet në dispozicion në këtë faqe janë pronë e portalit Gazeta Metro. Ato janë të mbrojtura në bazë të së drejtës së autorit sipas ligjeve në fuqi. Ju mund të përdorni këtë faqe interneti, dhe materialet e kësaj faqeje, për përdorimin tuaj personal, jo-komercial, me kushtin që të mos cënoni të drejtën e autorit.

Privacy Policy
Kontakti:
Tel: +383 49 576 111
e-mail: [email protected]
[email protected]
Adresa: Rr. Tringë Smajli, Nr. 16
Prishtinë 10000
Kosovë