Loading…

Kurti me shifra të reduktuara në parashikimet për energji të rinovueshme, Rizvanolli dhe Strategjia me shifra të tjera

  • 18/11/2022 | 07:56

Kurti me shifra të reduktuara në parashikimet për energji të rinovueshme, Rizvanolli dhe Strategjia me shifra të tjera

“Kemi një strategji shumë ambicioze e cila është në bazë të Deklaratës së Sofjes, ku nga viti 2031 duam të prodhojmë energji elektrike 400 MWh nga era apo 35 për qind të prodhimit të përgjithshëm. Këtë vit kemi rritur rreth 6 për qind buxhetin për këtë sektor dhe kursim të energjisë. Dhe nga viti i ardhshëm do të fillojmë me ndërtimin e projekteve për energji të ripërtëritshme”, ka thënë të hënën (më 14 nëntor 2022), kryeministri Albin Kurti në Forumin Ekonomik të Vjenës.


Ai ka saktësuar para përfaqësuesve eminentë të ekonomisë botërore, se Kosova planifikon investime në energji në vlerë prej 4.5 miliardë euro deri në vitin 2031.

“Qeveria e Kosovës momentalisht është duke planifikuar investime 4.5 miliardë euro për energji të pastër në Kosovë. Sa i përket energjisë së ripërtëritshme, qëllimi ynë në strategji është të vazhdojmë me dekarbonizim dhe efiçiencën për energji dhe të mbrojmë konsumatorin”, theksoi në kryeqytetin austriak Kurti.

Por, parashikimet e shpërfaqura të kryeministrit në Vjenë (raportime të medieve nga Forumi Ekonomik i Vjenës dhe të pa përgënjeshtruara nga Qeveria, por nuk pati edhe asnjë përmirësim gabimi, nëse është fjala për ndonjë gabim të rastit), nëse nuk janë transmetuar me gabime nga mediet, thjesht bien ndesh me objektivat e bëra publike tashmë të Strategjisë energjetike të Kosovës 2022-2031.

Ç’është e vërteta, shifrat e dëgjuara nga kryeministri në Vjenë për energjinë e rinovueshme janë edhe kontestuese dhe jo shumë të qarta edhe kur zbërthehet shuma gjithsej e paraparë për të investuar deri më 2031 (4,5 miliardë euro) dhe numri i megavatë-orëve të energjisë së rinovueshme të planifikuar të ndërtohen më 2031 (400 megavatë-orë), gjithnjë nëse nuk janë transmetuar gabimisht këto shifra. Sepse me 4,5 miliardë euro, realisht mund të ndërtohen shumë më shumë se 400 megavatë-orë të kapaciteteve të energjisë së ripërtëritëshme. Madje, sipas ekspertëve, disa fish më shumë, kapacitete, qoftë të energjisë me erë, qoftë solare, me paratë e akceptuara nga kryeministri, megjithë kostot e ngritura të investimeve në energjetikë.

Por, shifrat e shpërfaqura të kryeministrit në Vjenë për prodhimin e energjisë së rinovueshme deri më 2031, duken theksueshëm të reduktuara në krahasim me parashikimet e Strategjisë. Sepse, në Vjenë Kurti sipas medieve, tha se “nga viti 2031 duam të prodhojmë energji elektrike 400 MWh nga era, apo 35 për qind të prodhimit të përgjithshëm”, ndërsa parashikimet e Strategjisë të bëra publike sa e sa herë nga ministrja e Qeverisë Kurti, Artane Rizvanolli, janë saktësisht trefish më ambicioze.

Rizvanolli me rastin e hapjes së Konsultimeve Publike për Strategjinë e Energjisë 2022-2031, apostrofoi numra dhe shifra të synimeve dhe vizioneve shumë më ambicioze për të shtuar megavatët e energjisë së ripertëritshme, por edhe përcakoi afate, duke përmendur vite konkrete që ishin goxha të afërta dhe të shkurtra sa i përket kohës për ngritjen e kapaciteteve prodhuese për energjinë e rinovueshme. Sipas Rizvanollit, Kosova në tri vjetët e ardhshëm (deri më 2025) do të arrijë të ketë kapacitete deri në 500 megavatë të energjisë së ripërtëritshme, duke i shtuar kapacitetet e energjisë diellore.

“Për herë të parë, strategjia jonë e energjisë parasheh targete tejet ambicioze për sa i përket shfrytëzimit të burimeve të ripërtëritshme të energjisë. Gjatë tre vjetëve të ardhshëm do të arrihet që Kosova të ketë kapacitete prodhuese prej 500 megavat të energjisë së ripërtëritshme. Kjo do të bëhet duke shtuar kapacitetet e energjisë diellore, që do të thotë se në vitin 2025, do të kemi dy herë më shumë të kapaciteteve të burimeve të ripërtëritshme të energjisë, krahasuar me ato që i kemi pasur gjatë vitit 2021”, pati thënë ajo.

Ajo ka saktësuar se deri në vitin 2031 do të arrijnë 1.400 megavatë nga kapacitetet e energjisë së ripërtëritshme, duke ndërtuar kapacitetet e reja të erës dhe diellore. Ministrja Artane Rizvanolli në paraqitjet e saja jo të rralla publike, ka shpalosur edhe vizione të tjera për të pasur sa më shumë dhe sa më shpejtë energji të ripërtëritshme Kosova, të elaboruara nga institucionet kompetente vendimmarrëse kosovare dhe nga analiza teknike nga një grup i ekspertëve të pavarur.

Ndër të tjera, ajo ka sqaruar se integrimi i burimeve të ripërtëritshme të energjisë në rrjet do të mundësohet falë baterive me kapacitet prej së paku 170 megavatëve, ose duke krijuar 340 megavatë orë rezervë të energjisë elektrike. Mjaft ambicioz ishte edhe synimi i bërë publik nga ministrja se “deri në vitin 2031 synojmë që së paku 35 për qind e konsumit të energjisë elektrike të gjenerohet nga burimet e ripërtëritshme, ndërsa ndotja nga termocentralet të ulet për së paku 32 për qind”.

Sidoqoftë, objektivi strategjik sipas draft-strategjisë energjetike të Kosovës 2022-2031, mbetet dekarbonizimi dhe promovimi i energjisë së ripërtëritshme, ka përsëritur si refren sivjet ministrja e Ekonomisë. Këto, gjithësesi, janë synime ambicioze për Kosovën e vogël dhe të brishtë financiarisht. Por, realizimi i këtyre parashikimeve të përfshira në Strategjinë energjetike të Kosovës 2022-2031 nuk është i pamundur, megjithë sfidat e panumërta, me të cilat do të përballen bartësit e këtyre projekteve të synuara.

Për t’i përmbushur objektivat e Strategjisë, duhet përkushtim, angazhim i madh dhe i sinqertë i përgjegjësve dhe shpenzim maksimalisht racional i parave të dedikuara për projektet e pritshme të energjisë së rinovueshme që do të nisin të ndërtohen. Ekipet, bartëse të ndërtimit të kapaciteteve prodhuese të energjisë së rinovueshme, duhet të kenë njerëz të aftësuar, që njohin trendet më të reja teknologjike të energjisë së ripërtëritshme, të jenë menaxherë të zotët dhe të dëshmuar në investimin dhe qeverisjen e parasë publike. Natyrisht, paraprakisht duhet siguruar paratë e nevojshme për ndërtimin e këtyre projekteve, për të cilat, së paku deri më tash, bota dhe institucionet monetare ndërkombëtare në shumicën e herave nuk janë treguar dorështrënguar. Përkundrazi, ata deri tani janë treguar dorëlirë për të financuar të gjitha projektet e mira dhe të bindshme të energjisë së rinovueshme. Këtë, patjetër, duhet ta kenë parasysh institucionet tona që do të angazhohen për ngritjen e kapaciteteve të synuara të energjisë së gjelbër.

Dhe, po qe se realizohen këto që u thanë më lartë, Kosova ka mundësi reale të përmbushë objektivat e Strategjisë energjetike 2022-2031 edhe për faktin se tashmë po del dhe po shihet se ka resurse reale të natyrës për të ndërtuar këto kapacitete të reja, qoftë të bazuara te era, qoftë te dielli, përkundër jo pak paralajmërimeve skeptike për mundësi të reduktueshme të Kosovës si rrjedhojë e mungesës së resurseve natyrore për energji të gjelbër.

Sido që të jetë, tashmë, pas shpalljes së synimeve dhe objektivave të draft-strategjisë energjetike 2022-2031 për dekarbonizimin e Kosovës dhe promovimin e energjisë së ripërtëritshme, shteti e pushteti i Kosovës, duhet shpejtuar, me urgjencë duhet shkurtuar procedurat e stërgjatura të kërkuara deri më tash për të nisur kapacitet e reja elektroenergjetike alternative, qoftë solare, apo në bazë të erës. Dhe, sipas ekspertëve, sado që Kosova, nuk i ka kushtet ndër më të mirat për të pasur kapacitete efektive dhe potente të energjisë së rinovueshme, ka goxha kondita dhe mundësi reale për të pasur jo pak panele të diellit dhe parqe të energjisë me erë për të prodhuar sasi të çmueshme të rrymës për nevojat e veta.

Tashmë janë ndërtuar dy kapacitete që ia vlen të përmenden-ai i Shalës së Bajgorës me 27 turbina dhe me kapacitet gjithsej 105 megavat-orë dhe Kitka në rajonin e Gjilanit me kapacitet diku 36 MW. Pas analizave dhe matjeve të shumta vlerësohet se pos dy kapaciteteve të energjisë me erë parqe të energjisë me erë mund të ndërtohen edhe në Çyçavicë, në Zatriq, në Budakovë dhe në Kozhicë, vende këto të identifikuara për mundësitë për të ndërtuar parqe të reja të energjisë së erës.

Vlerësohet se deri tash në të gjitha këto vende të identifikuara për mundësi ndërtimi të turbinave me erë dhe të vendeve të paidentifikuara saktësisht, por që japin sinjale të bollshme dhe bindëse për mundësinë e instalimit të turbinave me erë mund të arrihen diku rreth një mijë megavatë energji elektrika nga era. Por, në rrjet duhet të llogaritet gjysma e më pak e këtyre megavatëve, pasi që te ne këto kapacitete për shkak të mungesës së erërave dhe të natyrës së fryrjes së erës, nuk mund të prodhojnë me fuqinë e instaluar. Kjo është gjendja aktuale sa i përket kapaciteteve prodhuese dhe potencialeve për të prodhuar më shumë energji të rinovueshme. Nuk është e shtruar me lule kjo situatë. Duket madje goxha e zymtë dhe vështirë e realizueshme sipas datave dhe afateve të apostrofuara nga ministrja Rizvanolli. Por, gjithsesi, nuk është e pamundur.

Në radhë të parë duhet ta kemi të qartë çka po duam. Pastaj, me nguti dhe pa humbur asnjë orë, t’i përkushtohemi gjetjes së alternativave për t’i realizuar parashikimet e draft-strategjisë… S’ka zgjidhje tjetër. Tani, nuk ka më kohë për pritje dhe kalkulime. Shpejt Kosova mund të mbetet edhe më shumë pa energji elektrike, nëse nuk ndërmerret hapi i nevojshëm, i mençur dhe i analizuar detajisht edhe për ruajtjen e ambientit, edhe për koston financiare, edhe për plotësimin e nevojave të konsumit kosovar me energji elektrike. Pa këtë hap nuk krijohet “rruga e re energjetike”, e paralajmëruar shumë herë nga ministrja Rizvanolli, “nëpër të cilën Kosova do të ecte për ta bërë sistemin energjetik më të pastër, më të besueshëm e më të decentralizuar”. / Buletini Ekonomik

Të tjera
Materialet në dispozicion në këtë faqe janë pronë e portalit Gazeta Metro. Ato janë të mbrojtura në bazë të së drejtës së autorit sipas ligjeve në fuqi. Ju mund të përdorni këtë faqe interneti, dhe materialet e kësaj faqeje, për përdorimin tuaj personal, jo-komercial, me kushtin që të mos cënoni të drejtën e autorit.

Privacy Policy
Kontakti:
Tel: +383 49 576 111
e-mail: [email protected]
[email protected]
Adresa: Rr. Tringë Smajli, Nr. 16
Prishtinë 10000
Kosovë